Somos eses, somos nós
os habitantes da
gándara
que aloumiña o pai
Miño
cando á súa beira
pasa…
Toño Nuñez
- (Xa temos unha pregunta para Sabine, Brais e Iago cando medre: Que fixo o cabaleiro Roldán coa súa espada Durendal?)
Sorrío coa ocorrencia
e dígolle:
-Imos ver algo
deste pequeno lugar chamado Roncesvalles: poucos edificios, moi importantes, e todo iso, con moitos anos
de historia.
A neve fai que
teñamos que andar con coidado; sería un problema que calquera dos dous caésemos
antes de comezar a nosa aventura, sobre todo, despois de ter superado as nosas
dificultades familiares.
-Avó, vai moito
frío!
-Avó, que eu sei
patinar! O noso inverno é máis duro que todo isto. O Brais e mais eu imos en
bici con máis neve da que aquí hai. O que tes que ter coidado es ti!
Tiña razón.
-Será mellor que
entremos na Real Colexiata.
Polo camiño voulle
recordando que estamos a 950 metros de
altitude, máis ou menos, e sendo o mes de febreiro, o normal é que vexamos todo
nevado. Chegamos ás portas da igrexa e deixamos a bicicleta debaixo dunha bóveda
que a une ao mosteiro co claustro e a igrexa.
Non se ven
peregrinos por ningures.
Entramos na igrexa
de tres naves e de estilo gótico do século XIII. Diante do altar seis monxes
cantan os seus salmos, mentres nós, impresionados pola sonoridade daquel lugar,
calamos e escoitamos con moita atención. Sentamos e botamos un bo cacho mirando
para aqueles monxes, todos eles maiores agás un deles, novo, cun hábito
diferente. Cando terminan erguémonos e damos unha volta pola igrexa.
Ao saírmos,
explícolle o pouco que sei da igrexa e da data da súa construción.
-Avó, en que idioma
cantaban?
-En latín; xa che
dixen, cando falamos do Códice Calixtino,
que era o idioma oficial da igrexa ata vai poucos anos. É unha lingua morta,
falábana os romanos e hoxe non a fala ninguén, mais é de onde procede a nosa
lingua galega, igual que o castelán, o catalán, o portugués, francés e
italiano.
Quedouse pensando;
menos mal que non me preguntou pola que falaba cos seus amigos na escola. Creo
que teño que informarme sobre diso porque en calquera momento vaino facer.
-Mira para ese
outro templo, chámanlle do Santo Espírito; é orixinalmente de estilo románico.
Mais é coñecida porque segundo a lenda foi aquí onde Roldán quixo romper a súa
espada Durendal.
Vimos máis tarde a
igrexa de Santiago. Ambas as dúas pechadas. Rematamos no hospital de
peregrinos, onde se veñen acollendo peregrinos dende o século XII.
-Temos que coller a bici, que che parece?
-Moi chula. Tesme
que axudar a subir nela.
-Imos logo.
-E que é iso de
románico ou gótico?.
Xa sabía eu que
destas preguntas ían xurdir moitas. O caso é cómo explicarllas a un neno como
Mikel.
-Mira, en principio
o románico é máis antigo que o gótico, as paredes son máis grosas e as ventás
máis pequenas e polo tanto é moito máis escura dentro. O edificio gótico ten
maior altura e nel entra moita máis luz. Os arcos románicos son así –debuxeille
na pizarra cun estilo o arco de medio punto, sen máis explicacións- e os arcos
góticos chámanse apuntados ou oxivais, e son máis ou menos así -fixen o mesmo que co arco de medio punto-.
Non precisas de moitos outros datos para diferencialos, de momento.
-E o que cobre a
porta tamén son arcos así.
-Si, por suposto.
-Vou logo debuxar
na pizarra unha porta románica e outra gótica.
Mentres tanto xa
tiña subido ao neto na bicicleta e iamos pola recta abaixo, pensando que
teriamos que facer uns cantos quilómetros pola estrada, pois coa neve que había
nin se sabía por onde pasaba o Camiño nin poderíamos patealo sen quedar
enterrados.
Daban ganas de
tirarse riba dela; o malo é que nos mollaríamos
e aínda nos queda moito que percorrer.
E así, pedaleando
con moito coidado – a neve chega ata a estrada e aínda non temos a seguridade
total de manexar ben a bici co neno encima-, fomos ás veces falando e ás veces
deleitándonos coa paisaxe: impresionante, inmaculada. Había tempo que non vía
cousa igual! Luz, si, luz do ceo e luz da neve.
Recordo o lugar
onde vive o tío de Mikel, alá en Tromsø –no norte de Noruega- coa noite total,
nestas datas, coa noite de vintecatro horas. Que necesaria é a neve para aquel
lugar? nesa noite incesante que vai dende novembro ata febreiro; é a súa luz.
Luz que posteriormente arremete con forza ata conquistar o día, ata poder gozar
do “sol de medianoite” nos vindeiros meses.
Lembro, e cóntollo
a Mikel, aquel día de pesca do mes de maio, con día todo o día –así é aínda que
pareza unha paifocada-, no pequeno
fiorde onde se encontra a Illa dos Cadaleitos: chamada así porque alí, noutro
tempo, enterraban aos mortos mentres non se podía enterrar en terra pola
dificultade do inverno; levábanse alí para, dese xeito, estaren protexidos dos
animais salvaxes ata que chegase o bo tempo e puidesen inhumalos en terra
santa. Alí vimos o sol de media noite, nun barco de madeira, parecido aos de
Foz, de tres ou catro mariñeiros -o barco era dun amigo da tía Merete- mentres
pescabamos con luz total, pesca abondosa: en dous lances con sedei e sen
carnaza saíron cada anzol co seu peixe asidos por calquera parte do seu corpo,
pesca sinxela para un neófito da cana coma min.
Alí comemos un
peixe parecido á pescada, cocido nun fornelo de butano e con auga do mar, logo
de baixarmos á terra nunha foraborda. Tamén nese lugar vimos unha familia de
raposos árticos, todos eles brancos agás o rabo, cor crema. Unha excursión
inesquecible.
Que vos parece a explicación do “románico-gótico” a un
neno dese tempo?
E da luz da neve?
Ningún comentario:
Publicar un comentario