XVII. Aves

O viño das cepas vellas quenta as orellas.

(popular)

Pasamos por Las Cañas, zona limítrofe coa Rioxa, e de grande interese ecolóxico (reserva natural) coa súa lagoa onde viven varias variedades de patos, ademais de grúas, picapeixes … e rapaces como a aguia serpentaria. De aí que sexa zona especial de protección de aves segundo a lexislación europea.

-Se estivese aquí teu pai gozaría moito, xa que as aves son o seu entretemento máis salientable, despois do fútbol. El falaríache de cada unha desas aves.

-Xa …, mais como non está el, vasme falar ti delas. Vale, vale, non cho digo por mal eh! Xa te vou coñecendo…

-Pois si, só che vou contar o mínimo para que cando as vexas non me teñas que preguntar. Vale?

-Si, home si, de acordo. Non sexas un carallán, que non che estou a tomar o pelo que non tes … Ou si?

-Mira as grúas teñen longas patas, e longos bicos para comer sementes e insectos. Emparéllanse de por vida. Emiten sons agudos que se poden escoitar a dous km de distancia e precisan dun ambiente moi tranquilo para vivir.

Os picapeixes teñen o corpo máis curto, as patas curtas e as ás anchas, cabeza grande e pescozo curto cun bico longo e afiado, as plumas da ás teñen cor azul: mariño, verdoso, turquesa … dependendo da parte do corpo. O peto dos machos é máis escuro, case negro e o das femias máis alaranxado.

As aguias xa chas ten ensinado teu pai desde a terraza da nosa casa en Lugo. Acórdaste?

-Si, si. O Brais queríalles poñer comida para ver se viñan onda nós.

-Mellor vai ser que chos debuxe na pizarra; é pena que non teñamos xiz de cores. Pensa que estas pequenas lagoas serven de repouso destas aves, tanto antes de se iren para os países onde viven Sabine e Iago (no norte de Europa) no verán, como cando no inverno marchan ao norte de África. E agora que xa viches como son, tes que me debuxar ti un pardal e mais  un merlo.

-E que así …, montado na bici, non sei se me sairán.

-Xa, xa … Desculpas de mal pagador.

E con estas, divisamos Logroño.

Antes rematamos o Camiño en Navarra cun marco que nos indica que despois de 142 km entramos na autonomía da Rioxa.

-Esta provincia é coñecida mundialmente polos seus viños, así que che vou ensinar unha cantiga que fala de viño, aínda que o viño é do Ribeiro, di así:

Taberneiro bota viño

bota viño do Ribeiro.

Que os da Guardia para cantare

temos que beber primeiro.

Ailalelo ailalalaa.

Alá vai o gaiteiro

por detrás do pinar,

Vai tocando unha gaita.

Ai! Deixalo pasar!

-A ti o que fala do viño –di o Mikel- séntache mellor que o propio viño.

-Oe rapaz, un respecto, que peiteo canas. Que deleitarse co viño, non ten porque ser malo. O ruín es ti.

Abrín o Códice e díxenlle:

-Escoita:

Por Logroño pasa un río enorme chamado Ebro, que é saudable e abundante en peixes”.

Por fin fala ben dalgún río. Mira o que di da comida:

Se comes algunha vez en España  ou en Galicia      (non é España ¿?) un peixe que vulgarmente se chama “barbo” ou o que os pictavenses chaman “alosa” ou os italianos “clipia”, ou anguía ou tenca, sen dúbida que morrerás de contado ou enfermarás. E se acaso alguén o comeu e non enfermou, é porque é máis forte ca os demais ou  porque levaba moito tempo naquela terra. Todos os peixes e as carnes de vaca ou de porco de toda España e de Galicia causan enfermidades aos estranxeiros.

-Xa sei que ti non es estranxeiro, para algo naciches en Burela, mais tamén es estranxeiro por vivires todo o ano en Gorinchem; e aínda non morriches de comer todo iso que di o Códice; que era logo o que comían os peregrinos? Só comían a sopa boba? (nin carne nin peixe). Pobriños, non poderían nin co cu.

Logroño é a segunda cidade grande do Camiño Francés. Foi o rei Sancho o Mayor o que fixo o novo itinerario facendo cruzar o Camiño en Logroño por riba do Ebro, converténdose nunha cidade de servizos e moi importante desde o punto de vista comercial.

-Xa verás a cantidade de bares que hai aquí. Imos merendar nun deles. Non podemos deternos moito pois o tempo que temos é o que é. Ti es novo e has de volver máis veces e eu xa estiven en varias ocasións.

Mira para a ponte, construíuse no século XI, nun vao da ría, atribuído a  Santo Domingo de la Calzada e San Juan de Ortega. Foi reformado no s.XIX.

A igrexa Colexial de Santa María recibiu o título de catedral como concesión do papa Xoán XXIII. Importantes son tamén as igrexas de San Bartolomé e  de Santiago, cunha portada decorada cun Santiago Matamouros.

-Xa che irei comentando o que imos vendo de camiño.

Andando e tirando da bici, mentres gozamos dunha bonita cidade.

-Falaches de comer e teño fame. Hai moitas horas que almorzamos…

-Que che apetece comer?

-Non sei, desde logo non vou comer nin peixe de río, nin carne de vaca, nin de porco.

-Impresionoute a lectura do Códice. Podes comer pito ou ternasco, que está moi bo.

-Pois apúntome a un zanco de pito con patacas fritas.

-Eu dareille ao ternasco e o bo viño de Rioxa do ano.

-Entremos aquí que ten boa pinta. Outra vez que veñamos por aquí imos comer nunha adega. Algún día hasme traer ti a min, non si?

Gustounos un dos mesóns da rúa dos viños. Pedimos o pactado e serviunos unha moza loura que debía estar aprendendo o idioma; e como non eramos quen de entendernos díxenlle ao Mikel que lle falara en holandés … e atinei. A partires desas só estaba para nos servir a nós. Invitámola a coñecer Galicia, propuxémoslle que se ía a Lugo tiña comida e cama gratis. Dicir dixo que aceptaba, xa veriamos. Se viña sería ben recibida; tiña pinta de boa nena.

E non sei se foi por iso que me entrou curiosidade por saber da vida sentimental do Mikel.

-Cóntame, tes moza?

-Non che conto nada que ti es un carallán, e logo tómasme o pelo, como fas con todo deus.

-Ti sabes que se me dis que non llo conte a ninguén eu son unha tumba. Ou non sei de cousas túas que non queres que as saiba túa nai e eu non llas conto… non si?

-Niso tes razón, é que me dá un pouco de vergoña.

-Home se iso é do máis natural. A ver, a quen lle andas facendo as beiras? Si, non poñas esa cara rara, como se chama a túa moza?

- E que non é unha …, son dúas.

- Carallo co neno. Saíches agudo …

- Unha chámase Bente e a outra Jara.

- E como fas. Coas dúas a un tempo non andarás.

- Estás tolo. Unha é a noiva do fútbol e a outra a da escola.

- Explícate, que me empeza a interesar.

- Non te cachondees, que non che conto nada. Vale. Bente é unha colega do fútbol, é a líder; a min venme ben, ademais de guapa, por ela son moi respectado no equipo. Ninguén me berra cando me meten un gol. Supoño que sabes que son o porteiro do equipo. O malo é que a que me berra é ela, só cando canto. Foder, cando pasa iso, fódeme moito; mais libro dos outros … cando o fai ela ninguén outro me di nada. Ten que gañar sempre. Arrebolo polo chan entre a lama, só por saber que me ha dicir. Ten as súas vantaxes. Comprazo da envexa que me teñen os outros nenos do equipo. Fóra do fútbol é simpática, sempre me trae algún galano e eu, coma bo cabaleiro, acompáñoa ata a súa casa e saúdo aos pais. Xa lles teño oído, cando me vou, dicir o pai á nai: “que ben educado está este neno!” E eu cada vez son máis, non sei se me pasarei … Menos mal que o Brais aínda non vai ao fútbol, que se non o cachondeo ía ser maiúsculo, e el non ía calar.

A outra noiva é Jara, é colega na escola, é moito máis agarimosa, tómao máis en serio. A min pareceume que ve moita TV; ás veces comportase como os noivos dos seriais. Eu, para que non se pase, fago o contrario que con Bente, son máis… menos educado, máis duro. Non home, non lle falto. Teño que cortarlle un pouco. Sempre está que teño que coñecer a súa irmá, ao seu irmán … Agárrame da man, e eu teño medo que me vexa o Brais. Con ela a vantaxe é que me saca de apuros cos traballos da escola, ademais de ser moi, pero que moi fermosa; os meus colegas tamén senten envexa de min. Das dúas podía facer unha e sería a noiva perfecta. O malo é cando as teño que invitar ás dúas a miña celebración dos anos. O ano pasado librei, máis ben a verdade é que procuro librar … Como eu nacín en agosto, e en agosto estamos en Foz, na praia, o que fago é a festa en setembro, procurando invitalas cando unha das dúas vai de viaxe cos pais, antes teño que me informar, e desculparme por que “é imposible poñer outro día”¿?   Si, son desculpas piadosas, e ata de agora fun librando … Tamén teño que inventar milongas para ir ás festas que montan elas, xa que non podo levar, por nada do mundo ao meu irmán; e os meus pais xa empezan a estar mosqueados. Veremos que fago para o ano que vén, que Brais xa entra no equipo de fútbol. Se teño sorte, como el xoga ben, ao mellor forma parte  doutro equipo diferente.

- Mira para o neno!, saíunos listo. Ti ten as que queiras, mais non as fagas sufrir, nin as trates mal, nin te rías delas, nin contes a ningún amigo estas machadas; iso si que te faría desprezable e ningunha delas cho perdoaría, e eu tampouco.

Despedímonos, cun bico, de Britte, ata Lugo ou ata Utrech, que era onde vivía.

Emprendemos o camiño de 29 km cara a Nájera, que era onde pensabamos durmir.

Pasamos por diante da igrexa de Santiago, por baixo do arco da Puerta del Camino, seguimos ata as vías do tren e xiramos á esquerda ata o parque de San Miguel e máis tarde ao parque da Grajera e ao dique do embalse construído sobre unha lagoa para regar as hortas; hoxe todo iso é un contorno recreativo de primeiro nivel (dirase así?). A partir de aí unha paisaxe de vides coidadas e aliñadas propias dunha explotación industrial do viño. Mirando cara atrás divísase ao lonxe Logroño.

-Mira, nesas adegas é onde me tes que invitar a comer cordeiro regado co viño do ano desta zona. Si, si, non poñas ese careto de noxo, acórdate do que che estou dicindo, xa verás como pensas coma min dentro duns anos.

Taberneiro bota viño…