XIX. Lobos e Raposos

Nós pobres pingas de orballo.

Antonio V.Terra

Por diante de nós van unha parella de peregrinos. Dunha idade difícil de precisar, ao redor dos cincuenta, con botas de moitos andares. Parecen estranxeiros, van en silencio e con paso pousado, sen présa, quen sabe no que irán pensando…

-Mira, poucos peregrinos vimos a pé, mais todos levaban bordón: bastón ou caxata de altura superior a unha persoa. Serve para se apoiar e evitar que inchen as mans, para medir, para apoio ao cruzar regatos, de defensa, especialmente contra os cans (nalgún lugares os cans feros ata fixeron desviar o Camiño), defensa persoal, ata para xogar…

-Vin unha película de Robin Hood –di o Mikel- na que un frade, amigo do protagonista e por certo moi gordo, manexaba o caxato moi ben cando pelexaba contra os soldados do rei. Tamén lle gustaba o viño como a ti.

-Xa estamos… me cago na cona … (isto último pénsao pero non o  digo).

Estamos a chegar a Azofra, vila agrícola con pasado xacobeo. Xa contaba con hospital e cemiterio para peregrinos no século XII. Rematada a pista asfaltada, pronto atravesamos a rúa Mayor, mercamos algo de comer e un refresco para Mikel. Seguimos camiño cara a fonte dos Romeros e seguimos por pistas. Vemos unha picota, onde axustizaban aos presos.

-Atábanos a esa columna e incluso exhibían as cabezas dos reos. Son animaladas propias dos século XVI e XVII. Nas Cortes de Cádiz ditouse que se derrubasen, mais perduraron algunhas e outras transformáronse en cruceiros.

-Moi brutos eran estes homes –di o Mikel.

-Agora tamén se fan cafradas, moitas veces en nome da lei. A verdade é que o home é o animal máis fero para o home. Que che parece se falamos de ler as vocais seguidas de consoantes. Sabendo o que xa sabes é moi doado. Non poñas esa cara. Palabra de avó.

-Xa, xa…

-En galego son as vogais seguidas de n, s, r, l. Só tes que pronunciar a vogal e logo a consoante: aaaaa… nnnn, aann, an. Escríbeas na pizarra… Moi ben. Fai igual coas outra vogais. Comeza.

-Isto é máis sinxelo do que pensaba.

-Ben seguimos coas outras. É sinxelo porque xa sabes estes sons representados por estas letras.

Os campos de pan van substituíndo os viñedos, a monotonía é boa compaña para o traballo de Mikel, que rematará escribindo e logo debuxando palabras con estas sílabas. Buscamos e encontramos antes de Cirueña un merendeiro no que pararemos para tomar o refrixerio que levamos na bolsa: dous bocatas, un con xamón cocido e queixo para o neno e outro de xamón do país para min, regados cun refresco e uns grolos de bo viño a boa temperatura. Levamos un tempo estupendo para o que facemos, nin frío, nin calor.

-Chamamos aos teus pais? Imos ver si aquí temos cobertura … Marcamos, escoitamos, falamos: si, si, imos ben –dígolle a miña filla que é a que me contesta. Imos camiño de Santo Domingo, o Mikel ándache comendo o bocata das doce, aínda que son as once. Todo vai ben non te preocupes. Si, si, está a pasalo ben, agora has falar con el. Que tal o Brais? Si, dille que o próximo ano vén con nós. Xa sabes que, aínda que non o penses, son formal, sobre todo indo co teu fillo. Dille a Jeroen que xogamos nun futbolín e eu tiven que ir co Madrid porque o seu fillo quería ir co Barcelona (aínda que as camisetas eran dos atléticos, ou do Lugo) e gañoume. Pásoche ao teu fillo.

-Hola mamá! Estouno a pasar moi ben co tolo do avó. Si eu un pouquiño. Non solta a bota nin para mexar, é broma, xa sabes que só bebe viño  coas comidas, non hai perigo, ademais aquí estou eu para coidalo. Hoxe vimos unha columna onde ataban aos presos. Si, a paisaxe anda a cambiar, mais segue a ser bonita. Voulle pedir que me conte un conto, xa che contarei. Adeus un bico. Que si, que hei ser bo. Adeus. Dá un bico ao Brais e outro a papá.

Logo de colgar, mira para min e dime:

-A túa filla tennos por dous tolos. Pídeme a min que coide de ti. O que hai que ver…!

-Xa, pero a min díxome que coidara ben de ti. Todas as nais sonche iguais.

Agora que vexo aquel neno tirando do burro, enganchado ao carro, lémbrome dun conto:

-Isto era un neno coma ti, chamado Marcos. Tiña dous irmáns máis vellos, que o pai lle entregou a uns familiares. Ao morrer a súa nai, o pai volveu casar e a madrasta mallaba a paus no neno todos os días… (o Mikel pon a cara de non entender). Si, si, hai nenos moi desgraciados. Un día veu un home rico e  comproulle o neno. Precisaba del para que axudase a un vello cabreiro. Ao primeiro vivía ben na cova, a cova tiña as mesmas comodidades que a casa que deixara, coa diferenza que o cabreiro tratábao ben. Non lles faltaba de comer por que o vello era un experto na caza e na pesca. Cazaba coa axuda dun furón que introducía nas covas dos coellos. Un día o cabreiro desapareceu sen deixar sinal algún. O neno, que era coma ti, quedou só. Intentou cazar como o vello, mais era un desastre, non conseguía nada. Pasaba moita fame. Ata que apareceron os lobos cos lobetos. El con moito medo e co coitelo preparado… meu ben! que podía facer el… pois aproveitar o sobrante da comida que traían os lobos para alimentar aos seus fillos. Ía ao lugar de caza dos lobos e participaba do festín. Fíxose moi amigo deles, ao tempo que melloraba cos cepos e coa caza con furón, coa pesca e co coñecemento das diferentes plantas que lle valían tanto para comer como de menciña. A roupa que tiña esgotou e non tivo máis remedio que facer roupa coas peles dos animais: cabras ou ovellas (curtíndoas ao sol e coséndoas coas tripas secas. Chegou un momento que xa podía alimentar aos outros animais: lobetos, crías de raposos, crías de águias… Os lobos xogaban con el, lambían nel. Durmía cos raposos entre as pernas… Como Tarzán en versión pobre, a súa Chita eran os animais do contorno. Aprendeu a chamalos, cada un dun xeito diferente, mais todos acudían cando o precisaba. Era tan feliz con eles que escapaba dos humanos, que non o trataran moi ben.

Mais todo ten un fin. Para el un fin desgraciado. Un día, alguén que camiñaba pola Serra Morena, topou con el, e, en lugar de deixalo en paz, ocorreu denuncialo a garda civil pensando que sería a salvación para aquel mozo de dezanove anos. Prenderon nel. Atendéronlle curas e monxas. Salvárono¿? preparárono para a primeira comuñón cando xa pensaban que estaba educado soltárono á rúa.

Aquilo si que era a selva. Roubáronlle. Enganárono. Aproveitáronse del…

Volveu para Andalucía, aburrido e abraiado, en concreto para Fuengirola; preto de onde estiveramos a avoa, a túa nai, Brais, ti e eu na praia o ano pasado, acórdaste?  O caso é que malvivía, contando a súa vida que ninguén cría. Un home de sesenta e cinco anos non podía ser protagonista do que dicía; iso non podía ter pasado onte, iso era de séculos atrás.

De todos os xeitos algún carto lle daban. Pouco precisaba. Vivía nun solar entre cartóns…

Ata que topou con Manuel, un xubilado galego que ía visitar ao seu fillo, que tiña un restaurante, en Fuengirola. Creu no que contaba, e como quedara viúvo ofreceulle vir a Galicia con el e resarcir,  á súa maneira, a inxustiza que con el cometera a sociedade: concello, autonomía, Estado…

Agora é feliz vivindo con Manuel nunha aldea de Ourense; só lle falta o sol do sur.

Hai unhas semanas estreouse unha película baseada na súa vida, por iso coñezo a historia. Agora é  famoso en toda España.

Si, Mikel, si, non é un conto é a realidade. Marcos ten a idade da túa avoa.

A realidade supera a ficción (volve pór a cara de non entender un carallo). Quero dicir, que o que pasa todos os días, ás veces, parece un conto; neste caso un conto moi triste.

Que ben estaría Marcos, despois de dar con el, axudando ao estudo e ao coidado dos animais na Serra Morena. Autoridades, profesores, antropólogos, biólogos, ecoloxistas, naturistas etc. Non imaxinaron que o Marcos tiña que volver ao monte, entre outras cousas, por mor da Ciencia. Sabía máis que todos eles xuntos.

Recórdao e cando chegues a Gorinchem cóntallelo aos teus pais e a Brais. Vailles gustar.

-Fixéchesme chorar avó.

-Xa o sei. Cando un oe cousas como estas pensa que faría se lle tocase a el.

-Iso mesmo pensei eu. Que forte foi. E lembrarei tamén ao noso paisano de Ourense, Manuel.

-Hai un escritor chamado Haruki Murakami que di “as cousas máis importantes non se pode aprender na escola”(do libro “Do que estou a falar cando falo de correr”). E diría máis o Marcos, lembrando ao avó de Saramago, é un home sabio (aínda que fose analfabeto). Sabe de cousas das que ninguén sabe.

Deille un bico ao velo tan afectado e pensei se eu non sería burro de máis. De todos os xeitos, é unha historia triste pero proveitosa.

-Ben, xa latricamos abondo, Mikel. Diciamos cando eu era coma ti “Ala, rapaz! Aperta o cu e dálle ao pedal”. Xa levamos perdido algo de tempo.

-Nós, non perdemos o tempo, avó.

-Tes razón, meu neno.

Recollemos, deixamos os restos na papeleira e emprendemos a viaxe cara a Cirueña, afectado pola agresión urbanística. Chegamos e bordeamos o pobo polo Barrio Bajero. Novas agresións ata divisar a torre da catedral de Santo Domingo camiño da rúa Mayor.