XXVII. Pan e Viño

Deus nos dé de comer que as gañas veñen de seu.

(Popular)

Logo de deixar a estrada, seguimos pola inmensa chaira camiño de Carrión. Pasamos por Población de Campos, Revenga que atravesamos pola súa rúa chamada a francesa. Este pobo ten unha pequena área dedicada ás árbores da zona cunha plantación de salgueiros, bidueiros, freixos, abeleiras, tileiros e algunha especie exótica.

Villarmentero de Campos. Antes de chegar, un cruceiro recorda unha lenda:

En Avignon (entón sé do papado) tiñan preparado unha hucha con reliquias de santos: cabeza de S. Matín de Tours, brazos de Santiago Apostol, canelas de S. Blas e costelas de S. Lorenzo. Desaparecen a hucha e, con el, o macho que as ía transportar. O macho, por un milagre, aparece na igrexa de Villarmentero de Campos e comezaron a soar as campás, abaladas por unha forza misteriosa e dun xeito estridente. A xente achegouse ao templo e viu o macho cun grande vulto nas costas, mais o animal non debeu de ver axeitada a igrexa que marchou a San Martín de Ribas de Campos e  depositou a prezada carga.  Alí din que se conservan as reliquias de San Martín de Tous, tan venerado por estas terras.

-Sigo pensando - di o Mikel – que eran un pouco bestas, mira que partir os corpos dos santos! non lles sería mellor veneralos enteiros.

-Creo que xa falamos diso; eu penso coma ti. O curioso é que nesta época había un grande comercio de reliquias e desde logo moitas eran falsas.

Villalcazar de Sirga, en tempos contou cun hospital atendido pola orde de Santiago; foi famosa a súa Virxe de Villasirga ou Villalcazar pola que os peregrinos paraban neste pobo ou pasaban a noite.

Retomamos o andadeiro e continuamos o monótono camiño ata Carrión de los Condes. A máis importante vila ou cidade de Palencia no Camiño. Ten na actualidade ao redor de 2000 habitantes e contan que no medievo chegou aos 12000…”Carrión que é unha vila próspera e moi boa, abondosa en pan, viño, carne, e en todo tipo de produtos” isto é o que nos conta o Códice Calixtino (pax.427). É unha cidade certamente próspera nos s. XI, XII e XIII, cunha grande actividade comercial e industrial, ou mellor artesanal, por iso conta cunha importante colonia de francos.

Doménico Laffi, o peregrino italiano máis famoso -fixo o Camiño tres veces-, xa mencionado anteriormente, dinos de Carrión: …”nesta vila normal e bastante rica, na que hai algúns conventos de frades e, en especial o de San Francisco…”

E o peregrino monxe servita Hermann Künig von Vach dinos:”…unha milla máis alá encontras unha cidade chamada Carrión cunha bonita ponte; alí hai dous conventos, onde dan viño e pan”.

Segundo os datos que eu teño ten antecedentes romanos.

De los Condes, vénlle polo benfeitor conde Gómez Díaz e a súa dona Teresa Pelaez, que en 1047 mandaron construír o convento beneditino de Zoilo, a ponte sobre o río Carrión e un hospital.

O nome completo non se coñece ata o s.XVI, que aparece nun testamento.

Na actualidade viven da agricultura e de pequenas industrias manufactureiras, ademais do turismo e sobre todo dos peregrinos en determinadas épocas do ano.

Ten moitos bens patrimoniais, case todos relacionados co Camiño:

--Igrexa museo de Santiago co Pantocrator románico e na portada vinte e dous artesáns.

--Igrexa de Santa María, famosa polo Milagre das doncelas: uns touros liberaron as doncelas carrionesas de seren entregadas como tributo aos reis mouros.

-Dependendo do poder do inimigo, ás veces, pagábase tributo (ouro, trigo, animais…e ás veces mozas novas).

-E os pais deixábanas ir –di Mikel.

-Nesa época as mulleres non decidían nada, eran unha mercadoría máis.

-É como se agora pagásemos un xoguete entregándolles a Sabine.

-Algo parecido. Nalgúns lugares da Terra iso aínda se está a facer agora. Casan nenas con vellos sen que elas poidan negarse.

Nesta igrexa tamén é famoso o grupo da adoración dos Reis, e as esculturas de Sansón e Carlomagno.

--Igrexa de San Julián

--Igrexa de San  Andrés

--Igrexa de Santa María de Belén

--Ermida de la Piedad, de la Cruz e San Juan de Cestillos.

E patrimonio civil como o Hospital de San Torcuato, Hospital Municipal, Puente Mayor (construído no s.XVI sobre un medieval e Teatro Sarabia de finais do XIX. Típico da época.

En xeral, en Carrión hai moito patrimonio románico e gótico, pero moito tamén de épocas posteriores.

Vimos o que se pode ver en pouco tempo, sen entrar nos templos, entre outras causas, por estaren pechados e prometemos volver noutra ocasión, promesa que fixemos en moitos sitios; unha cousa é facer o Camiño e outra gozar de todos os seus bens patrimoniais.

-Mira Mikel, neste folleto turístico dise o que se pode facer en Carrión: “Comer coma un rei, descansar coa tranquilidade dun monxe e divertirse como un vilán”. Como temos que seguir no Camiño, só faremos a primeira recomendación: Comer como reis. Ben o merecemos.

E outra para os nosos parentes, que nos conten quen foi Sansón e como acabou. E ti non axudes eh!, que busquen e pregunten.

Buscamos un lugar axeitado e colocámonos preto dunha estufa de leña. Solicitamos a carta mentres nos servisen un vaso de viño da casa e un mosto; había que ir facendo boca.

-Queremos unha boa ración de lechazo churro e unhas patacas fritas.

Deume tempo a ollar un periódico e ao Mikel a ler, si, digo ben, a ler, un conto dos Bolechas, que tanto lle gustan cando llo leo eu, a avoa ou a súa nai. Lía lento, mais non se trabucaba. Eu atendía máis ao que lía o neno que ao xornal.

Chegou o camareiro coa comida nun xerro de barro.

-Oes, non te emociones, has ter tempo de lelo polo camiño, agora goza da comida. Tesllo que contar ao teu pai e a túa nai para darlles envexa.

Non me gustou o viño da casa e pedín un Ribera de Duero  con nome e apelidos. Non podía derramar aquela carne con aquel viño.

-O viño é caro; o que sobre métoo na bota.

-Tesme que deixar pagar a min. Os meus pais déronme cartos para te agasallar.

-Garda para invitar ao Brais, a Sabine e mais ao Iago. A min xa o farás cando traballes.

O lechazo churro estaba moi bo. Moi bo, xa que o Mikel non falaba ren e chupaba nos ósos.

-Vou cheo, avó. Está moi, moi bo.

-Cando remates o Camiño haste esquecer da comida holandesa, máis ben da comida das colonias, porque holandesa, holandesa…

-E o pannenkcoeken, que?

-Non está mal, pero é un pecado¿? comparalo con isto.

-Que queres de sobremesa?

-Un xeado.

-Eu tomarei un café só, non quero que me entre a modorra. Estou, ou mellor, estamos cansos, logo dun día proveitoso. Que tal se damos un paseo para baixar a frugal cea –como vin a cara de non entender do Mikel, expliqueime:  quixen dicir, de broma, que comeramos moito, xa sabes, ás veces dinse as cousas ao revés para esaxeralas ao dereito. Pola cara que pos non entendes nada. Rebobinemos, sigo cos termos difíciles para ti, quero dicir, repitamos a xogada (agora sei que o entende polo fútbol), comida frugal ben significar, algo así, como pouca comida e fácil de dixerir.

- Ás veces es algo rariño eh!, avó. A min tesme que falar lentamente, claro e sinxelo.

Demos unha volta pola ponte sobre o Carrión e admiramos, sobre un escenario natural, a igrexa de Nuestra Señora de Belén, patroa de Carrión. E sen moitos máis folgos encamiñámonos á pensión onde tiñamos a bicicleta.

Parece como se nos estivese esperando Dona Manolita, bo exemplo de mesoneira medieval: forte, rubia de cara, ben plantada, como indicando que non pasamos se ela non quere; moi falangueira, cun sorriso franco, afeita a tratar con forasteiros…

Xa de volta…Gustouvos a cidade? (non dixo vila, nin pobo; orgullosa do seu contorno). Ten moito que ver, non se ve nun día. Os peregrinos sempre tedes moita présa. Ceastes ben? O neno aínda come unha galleta (deu media volta e regresou cun melindre que tiña moi boa pinta).

O Mikel mirou para min, non sei se para pedir permiso (non o creo), ou para me dicir, aínda que fose coa mirada, a onde vai esta co que acabamos de papar. Colleuna, penso que para non falar moito. Contestamos as preguntas rapidamente, demos as grazas, e co sorriso na boca metémonos no cuarto.

Ducha, lectura dun conto e antes do remate xa estabamos os dous roncando.

Almorzamos na pensión: un ovo e un lisco con pan fresco e unha boa cunca de café con leite fumeante –nunca puiden tomar viño, como me ofrecía a mesoneira, tan cedo e menos co almorzo- e un café con leite cun cacho grande de biscoito, recentemente saído do forno, para o Mikel; que debía estar rico pois non ergueu a cabeza ata que o rematou.

Pagamos, despedímonos cun bico e montamos na bici para percorrer o camiño pola estrada de Villotilla, con pouca circulación cara Benevívere: abadía e priorado Hospital de San Torcuato fundado no s. XII de terras fértiles regadas por regatos abondosos, que deron boa vida –de aí o nome de Benvíver- aos monxes, e tamén axudou aos peregrinos co xeneroso pan, viño e carne. A Desamortización converteu en ruína este patrimonio e ata destas pedras se aproveitaron para a construción do edificio do concello de Carrión.