XXX. Vespino

Por calar, ninguén foi preso

(popular)

O Mikel colocouse en fronte de Ilia, para que o entendese ben (xa o avisara de que lle falase sempre lento e claro e, por suposto, de fronte).

De sobremesa os nenos tomaron canutillos e nós amarguitos de Sahagún. Descafeinados, e os nenos xeados. Sesenta e cinco euros. Camiño do albergue, estabamos para o arrastre.

O Mikel axiña queda durmido. Eu aproveito para preparar as cousas de mañá e recoller a roupa. Algo parecido está a facer Lola e cruzamos as nosas miradas.

-Se non estás moi cansa, apeteceríache tomar un café? Supoño que Ilia dorme.

-Si, xa está durmida, leva un día movido e espertou moi cedo excitada polo que iamos facer.

- Podemos tomar algo no patio.

- Ti vas querer…?

-Un descafeinado. Quero durmir.

-Vouno mercar, mentres baixas.

Trouxen o descafeinado e unha cocacola con gotas. Prendín un dos meus puriños clandestinos. E nese momento chegou Lola.

-O tabaco é malo para a saúde.

-Certo, mais debe ser o terceiro que fumo desde que saímos de Roncesvalles, non quero que me vexa fumar o neno. De todos os xeitos é un pracer podelo fumar sen presas e acompañado dunha conversa.

-Se che molesta apágoo.

-Non, aquí ao aire libre non se nota a cheirume.

-Así que vides de León.

-Si, viñemos no tren, eu coa bicicleta e Ilia coa vespino… Pregúntaraste: estrañas peregrinas? A moto mercoulla o pai de segunda man. Cómpralle destas cousas en lugar de vila ver… unha longa historia.  A nai morreu hai moitos anos; os dous eran moi novos cando tiveron a nena e decidiron marchar a Luxemburgo, alí argallaron o do nome da nena; é un nome nórdico. Ao primeiro  tróuxome a nena para que lla atendese unha tempada. Viña vela a miúdo. Logo fóronse distanciando as visitas e ao final só viña no Nadal. Este ano nin iso, polo que lle mandou a moto. Eu nin sei o que fai alí. A nena é moi boa, e moi lista, mágoa que teña esa perda de audición. Agradézolle que non a leve, faime moita compañía. Eu son viúva dun picador da mina e economicamente non me podo queixar, aínda que levo traballao moito. Estoute aburrindo?.

-Que va, sigue, sigue…

-Meus pais foron emigrantes e eu crieime en Suíza. Non sei porque che conto todo isto, debe ser que falo pouco coa xente, e parece que xa te coñezo de sempre.

O caso é que morreron nun accidente de tráfico. Eu tiven que sacar adiante a dous irmáns, un neno e unha nena. Quedáranos unha casa en León e para aquí viñemos. Dei  moitas clases de francés; daquela a xente estudaba francés en lugar de inglés. Hoxe a nena é mestra en Villablino e o neno é suboficial do exército do aire; antes vivía en León e tivo que marchar cando trasladaron a base para outro lugar, hoxe vive en Madrid. Ambos os dous están casados e con fillos. Eu casei tamén nova, necesitaba compañía. Tiven pronto o fillo. A cousa foi regular, e o fillo saíu ao pai… O meu home morreu pronto. Máis traballo, pero seguranza económica. Funme quedando soa e, ben, non teño, neste momento porque me queixar. Os meus irmáns preocúpanse por min e tamén hai que dicilo, son libre de facer o que queira…co permiso de Ilia. De cando en vez viaxo, máis ben case me obriga a miña irmá; e de cando en vez, paso algúns días con eles, sobre todo no verán… Preocupada pola nena, mais penso que dalgún xeito ha saír adiante, e eu quero velo.

Expliqueille, moi resumida, un pouco a miña vida. O da toleada da viaxe co Mikel. Entendeuno. Entre avós estas cousas vense con outra perspectiva. Incluso apreciei certo tipo de admiración ou envexa, ou quizais gañas de emular a aventura… Ao final quedamos para facer a etapa ata León en compañía.

Erguemos cedo. Tiñamos que aproveitar o tempo, quedaban uns 67 km. ata León.

Almorzo en cafetería. Churros e chocolate para todos. Esta vez prescindimos da prensa e da TV para o Mikel, que andaba pendente de Ilia e sentara de costas ao televisor. Non sei que lle andaba a contar.

-Eu pensaba en facelo en dúas etapas.

-Nós non podemos facelo. Temos o tempo esgotado por mor do billete de avión do Mikel e mañá temos que estar en Oviedo.

-Intentamos acompañarvos. Podemos repetir máis tranquilas noutra ocasión, tempo temos.

-Iso lémbrame -dígolle eu- o que di un dos protagonistas do libro, escrito por un xornalista brasileiro chamado Serxio Reis, titulado O Camiño de Santiago. Aínda que está escrito en portugués halo entender ben:

Pregúntanlle cantos km. hai nunha das etapas e dille:

-Nao te preocupes com isso. Vais chegar a Santiago. E isso é o importante. O Camiño nao é uma viagem com prazos, esquemas, etapas preestablecidas que devem ser cumpridos rigidamente…Ao final de uma etapa, nao deves procurar saber quantos quilometros andate, mais quanto cresceste, canto aprendeste, em que melhoraste. Se o agires assim, estarás, realmente, facendo o Camiño de Santiago. Se nao for assim, estarás apenas caminhando na España. Lembra de que somos camiñantes na vida. Vai e escreve:”

Escreví:

“O mundo passa por aquí, tracido e levado pelos pés dos peregrinos. Pára un pouco para descansar, como acontece há séculos…E o ambiente, a música, a acolhida nos transportan a outras épocas. Aquí nao somos Senhores do Tempo! Ele faz de nós o que quer, nos alerta que somos passageiros, andantes entre pontos fixos. Aquí é un ponto fixo!”

-Penso que ten moita razón no que di. Heime preparar para chegar a Santiago, aínda que non sei cando…

-Nós, desta vez, non puidemos seguir o consello, nin a peregrinación; temos os días contados, como xa che indiquei, por mor das vacacións do Mikel. Mais no verán, que imos contar con máis tempo, farémoslle caso ao protagonista do relato de Serxio Reis. Esta noite pensamos durmir en León e seguir viaxe, pola tarde, en tren; ao día seguinte o neno marchará coa miña filla Olaia a Amsterdan.

Dúas bicicletas e o Vespino AL50 de 1986.

Equipados cos cascos comezamos a andaina. Pasamos por baixo do arco barroco de San Benito que corresponde a unha das entradas do mosteiro. Porta que ben parece  un arco de triunfo co escudo bordeado de dous leóns e unha coroa. Estes monxes gozaron de moito poder; os veciños tiñan que moer, cocer o pan e prensar as uvas nas dependencias do mosteiro, e claro, pagar por eses servizos; chegaron a ter unha lagoa, A Lampreana, onde criaban peixes e lampreas. A ningún ladrón se lle ocorría levar ningún peixe, posto que se os collían podían mandalos á fogueira, non se andaban con coñas. Tamén hai que dicir que os pobres e os peregrinos eran moi ben tratados: chegaron a darlle de comer a trescentos pobres: pan, viño e algo de carne; isto non era normal; naquel tempo, o que se levaba era darlles a sopa boba - un pouco de auga quente con pan.

Deixamos Sahagún cruzando El Puente Canto. Paseo con árbores que desaparecen cando entramos nun andadeiro. Escollemos a alternativa do Real Camiño Francés (aínda que só sexa polo nome) e non a de Calzada del Coto, que máis tarde se volverán reencontrar. Unha especie de corredoira habilitada para os peregrinos será o noso espazo durante moitos km., non imos pola asfaltada por mor do interese de Mikel por ir detrás montado na moto de Ilia. Regularidade, uniformidade, e chegaríamos ata o aburrimento se non fose por pequenas frases saídas dos comentarios que faciamos sobre os nenos. Cruz en lembranza dun peregrino alemán e chegada a Bercianos del Real Camino con casas de adobe, nunha rúa Mayor e fin do pobo.

Por estes lugares sitúa o noso amigo Domenico Laffi o seu relato sobre un peregrino morto  “Por esta chaira atopamos un peregrino morto, ao que se acercaron ao punto dous lobos que comezaron a devorar o seu corpo. Espantámolos e continuamos ata o Burgo, onde fomos en busca do cura para que acudise a levantar o cadaver…”

A cara dos nenos era de sorpresa e de medo (a avoa facía de tradutora coa linguaxe de signos).

-En chegando a Burgo Ranero –dixen a Lola-, heivos contar a historia que nos conta un peregrino, algo especial, sobre os lobos. Adiántoche que lles hei falar aos nenos destes animais tan odiados polo home, e non obstante, tan necesarios.

-Faino con xeito, a nena é moi impresionable e logo soña polas noites.

-Coida, heino facer tal, que a partir de agora vanlle caer simpáticos.

Atopamos terras con vides, novidade no noso percorrido bicimobilístico, zona de descanso, pista con árbores e Burgo Ranero. Pobo mencionado nas crónicas ao redor do século XI, tivo unha sinxela muralla, mais o seu urbanismo é típico dos pobos polos que pasa o Camiño, cunha rúa principal pola que camiñan os peregrinos que polo Camiño teñen pasado, igrexa de San Pedro e a hospitalidade propia destes pobos nacidos e conservados, por e para o Camiño de Santiago.

Descanso merecido. Tomamos asento nunha terraza, a pesar do día fresco e decatámonos do ir e vir da pouca xente dun pobo agrícola que con presas pasa diante de nós, que vive fundamentalmente do trigo, avea, centeo, cebada; vacas?, ovellas… Esa é a nosa impresión, quizais non a correcta.

Pan gramado con xamón do lugar para os catro, auga e viño. Como a conversa vai para longo teremos tempo de tomar café só, cortado e con leite.

-Chegados aquí quero botar un cable aos pobres lobos que de tan mala fama viven.

Todos se puxeron a mirar para min, Lola ía axudando cos acenos á comprensión do que eu contaba moi devagar e mirando para Ilia.

-En primeiro lugar dicirvos que os lobos son imprescindibles para manter o equilibrio ecolóxico da súa zona. Aliméntanse de animais do monte e se non poden é cando fan as súas trasnadas e enfadan aos gandeiros. Atacan en equipo a grupos de animais e sempre se serven daqueles máis débiles ou máis vellos. Corzos, ovellas, coellos,  lagartos, vacas mortas ou cabalos, tamén ratos, raposos e cans  (sobre todo cans asilvestrados, tan perigosos e devastadores); gústalles tamén as landras e os figos. Teñen unha relación especial cos voitres que lles sinalan co seu voo aos animais mortos (os grandes herbívoros), e sérvense dos restos dos animais mortos polos lobos.