XLII. Meigas

Tempo ido, tempo perdido.

(refrán popular)

Deixamos detrás a cidade.

Admirar a paisaxe de beleza extrema cos seus soutos, nogueirais, carballeiras…ameneirais; aguias reais, corzos, lobos, raposos, xabaríns…todos eles xa non nos abandonarían…en moitos kms.

Lugares onde morou Genadio, eremita da Cova do Silencio. Montes Aquilianos e as terras de Valdueza coa súa preciosa paisaxe onde viviron Fructuoso e Valero, anacoretas que xunto con Genadio fundaron mosteiros como o de Santiago de Peñalba xoia mozárabe do s. X, xunto coa igrexa tamén mozárabe de Sto. Tomás de Ollas.

-Poderíamos aproveitar o desvío a Santiago de Peñalba para visitar As Médulas:

“Paisaxe de 2000 ha. de aspecto máxico, recorda en algo o parque de Cabárceno en Cantabria: antiga mina de ferro acondicionada para un fenomenal zoolóxico; mais as Médulas teñen unha ensoñación vermella única. É o resultado de ter sido a explotación aurífera máis importante do Imperio Romano. Para a súa explotación construíron o maior acueduto da época, o máis importante trasvasamento de auga do momento con materias que non se deron conservado no seu percorrido de moitos km. O que si se conserva é o lugar convertido en camiño para imaxinar a importancia dos canles e gozar da paisaxe. Con ese caudal, convertido en chorro de auga lanzado contra as ladeiras da montaña e por mor da constitución dos elementos que a conformaban, podíase derrubar a arxila e os croios ao val onde a esperaban os escravos para peneirar e separar o ouro da terra. Aínda quedan restos suficientes para comprobar as técnicas empregadas.

Esa excursión será motivo doutra viaxe  noutra ocasión…Que che parece?

-Si, temos que vir con Sabine, Brais e Iago. Que para falaren de Lugo teñen que saber algo dos romanos.

-Como se ti soubeses moito.

-Entre o que me contas ti e os contos de Asterix xa sei como para falar un  par de días.

-Para falar…falar...si que estas preparado…aínda que sexa para aburrir ás pedras.

-Teño a quen me parecer, ou non?

-Terás meu neno…terás. Agora, non sei porque será, lembro esta adiviña; a ver se a sabes?

Unha señora

mui aseñorada

sempre está na casa

e sempre está mollada

Retomamos a traza xacobea e como se fósemos cabaleiros percorremos as terras bercianas pola chaira (530 m. Ponferrada, 500 Villafranca). Con pouco esforzo e gozando do día.

Compostilla, pasamos preto da capela neorrománica. Pista asfaltada, que facilita o noso pedaleo, túnel e cultivos de vide…cultivos de vide…

-Bonita paisaxe eh! avó, madía leva…todas viñas…

-Este verán heille dicir a túa nai as veces que perdes a vista con esas maquiniñas que me parecen da Guerra das Galaxias; e ti sabes que a ela non lle gustan moito.

-E logo, non fuches ti quen me deu cartos para que a mercase?

-Xa…xa…Non sabía que ías investir niso.

-Sabías, sabías…

Igrexa de San Esteban e xa estamos en Culumbrianos. Podemos distinguir restos de antigos castros. Ermitas de San Juan e San Blas, rodeadas, como a igrexa, de viñedos con uva mencia (para os viños tintos). Volta á pista asfaltada. Un cruceiro con Santiago Peregrino e Cristo Crucificado nos sinalan Fuentes Nuevas, ermida del  Divino Cristo e continuamos por pistas contemplando a mesma paisaxe cunha carga de calor superior a medida que avanzamos. Camponaraya, este concello é citado por 1ª vez no s. XV no itinerario de Van Harff; pobo alongado no que temos que cruzar o río Reguera de Naraya. Pasamos preto dunha cooperativa de viño onde o Mikel asoma o fociño, chámano e ensinan as adegas. Agradecementos… e a bota chea do mellor viño mencía que trasfegan.

-Sempre che amaño os teus problemas. Xa ías notando necesidade dun grolo de bo viño…e ademais de balde. Tes un neto que vale o seu peso en ouro.

-Anda déixate de lerias e imos comer algo nesta área de descanso. Aínda nos quedan vituallas da que nos preparou Lola. Toma o zume, ha estar un pouco quente.

Non era moito o que tiñamos, mais así poderiamos rematar co queixo e co lomo. Xa non se conservaban ben pola calor.

Seguimos o noso andar, despois do asueto, por unha pista e atopamos na súa beiravía catro pegas picoteando nalgún resto ou nalgún grao.

-Mira Mikel –dígollo sinalando as aves- son pegas. Están picoteando, non sei en que.

-Serán graos.

-Pode ser, mais as pegas son omnívoras (o neno pon a cara de “e a min que me contas”), tranqui colega, non é preciso que aprendas o nome, déixame explicar…

-Xa, se pareces o meu mestre, que sempre nos está a aclarar todo e ás veces xa estamos de volta.

-Déixame falar, oh! Seguro que teu pai que é moi afeccionado aos paxaros cho explicaría mellor, mais non está aquí, así que tes que me aturar.

-Non te piques…nin que non me coñeceses. Anda, cóntame todo o que saibas desa palabriña.

-Todo o falas ti, eu non me piquei. Ben, quere dicir que tanto come produtos que dá a terra, como insectos, restos de animais (prea), ovos etc. É curioso ás veces cando descobren un animal grande morto, que non lle poden entrar, fan moito ruído para que veñan outros animais máis grandes: voitres, lobos, raposos…para que lle fagan o traballo e así só lles queda esperar que se enchan e elas rematan o festín picando nos restos e deixando os ósos limpos.

Ás túas avolas (chámanlle avolo ao seu bisavó) non lles gustaban nada, eran moi supersticiosas…, quero dicir que as consideraban de mal agoiro…, perdón, non entendes nada?… como cho diría… xa sei: “que se as vían crían que lles daban mala sorte”. A nai da avoa pensaba que se ao pasar a carón delas voaban para a esquerda poderiamos ter un accidente; o que ocorría era que se estaban a dereita ían para a dereita e se estaban a esquerda ían para esquerda, non era cuestión de sorte, era cuestión de onde estivesen. A miña nai non as quería ver diante da casa por que pensaba que ía ocorrer, ao día seguinte, unha desgraza familiar…”vai con coidado, mira ao cruzares, sempre pola beirarrúa, é que onte vin unhas pegas”, iso me dicía cando era pequeno coma ti. Tamén noutros sitios e noutros tempos como na Idade Media as relacionaban coa bruxería, igual ca os corvos. No único sitio que falan ben delas, creo, é en China.

-Entón comen o que se lles poña por diante -dixoMikel.

-Por iso hai tantas.

-Teñen negra a cabeza, o pico, a cola e as patas; e branco o peito e parte das patas. A cola reflicte unha cor azul…

-Creo que fixeron experimentos con elas e comprobaron que teñen unha intelixencia superior ás outras aves, xa que son capaces de recoñecérense diante dun espello; iso tamén o fan os golfiños, as baleas e os elefantes…

-Cantas cousas sabemos –dixo o Mikel-

Eu, por suposto sorrín. Xa sabía que me estaba a provocar.  E non sei ben porque lembrei este poema: